محمد يوسف حريرى

132

فرهنگ اصطلاحات قرآنى ( فارسى )

حم عسق ( حاميم . عين . سين . قاف ) از حروف مقطعه ( از فواتح السور ) است در ابتداى سورهء شورى . حم غافر ( حاميم . غاف ) چهلمين سورهء قرآن ( معارف و معاريف ) حم فصلت ( حاميم . ف صّ ل ) سورهء حم سجده را گويند . حمل ( ح ) وَصَّيْنَا الْإِنْسانَ بِوالِدَيْهِ إِحْساناً حَمَلَتْهُ أُمُّهُ كُرْهاً وَ وَضَعَتْهُ كُرْهاً وَ حَمْلُهُ وَ فِصالُهُ ثَلاثُونَ شَهْراً ( احقاف - 15 ) باردارى زن . دوران در رحم بودن و شيرخوارگى انسان سى ماه است . اين آيه حداقل حمل و اكثر شيرخوارگى را تعيين مىكند . ( معارف و معاريف ) حملهء عرش ( ح م ل ء ) الَّذِينَ يَحْمِلُونَ الْعَرْشَ ( مؤمن - 7 ) فرشتگان حامل عرش ( فرهنگ فارسى ) - حامل عرش حملهء قرآن طبق رواياتى از رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله حملهء قرآن كسانى هستند كه قرآن را حفظ و نگهبانى و به دستورات آن عمل نموده و نمىگذارند از بين برود و احكام آن تعطيل گردد . ( اطيب البيان ، ص 39 ) حميت جاهليت إِذْ جَعَلَ الَّذِينَ كَفَرُوا فِي قُلُوبِهِمُ الْحَمِيَّةَ حَمِيَّةَ الْجاهِلِيَّةِ ( فتح - 26 ) آيه ، حميت و تعصب‌هاى كفار و مشركان را كه همان حميّت و تعصب‌هاى كور جاهلى است محكوم مىسازد . ( مكتب اسلام ، ش 431 ، ص 43 ) حميد أَنَّ اللَّهَ غَنِيٌّ حَمِيدٌ ( بقره - 267 ) ستوده . شايسته . از اسماء حسنى الهى است ( نام‌ها و صفت‌هاى خداى رحيم ، ص 138 - قاموس قرآن ، ذيل حمد ) حميم ( ح ) لا يَذُوقُونَ فِيها بَرْداً وَ لا شَراباً إِلَّا حَمِيماً وَ غَسَّاقاً ( نبأ - 24 و 25 ) آب بسيار داغ و شراب اهل جهنم است ( تفسير نمونه - حق اليقين ، ص 498 ) حنيف ما كانَ إِبْراهِيمُ يَهُودِيًّا وَ لا نَصْرانِيًّا وَ لكِنْ كانَ حَنِيفاً مُسْلِماً وَ ما كانَ مِنَ الْمُشْرِكِينَ ( آل عمران - 67 ) از قرآن كريم چنين برمىآيد كه مراد از حنيف توحيد فطرى و روش و نگرش انبياى الهى مخصوصا حضرت ابراهيم عليه السّلام بوده است و به نوعى نقطهء مقابل شرك و مشركان شمرده مىشود . همچنين بارها حضرت ابراهيم عليه السّلام حنيف شمرده شده است . و نيز از آياتى استنباط مىشود كه حنيفيت نه يهوديت است و نه مسيحيّت و با مسلم بودن ( در معناى قبل از اسلامى آن ) مترادف است ( قرآن‌پژوهى ، ص 605 ) حنين ( ح ن ) لَقَدْ نَصَرَكُمُ اللَّهُ فِي مَواطِنَ كَثِيرَةٍ وَ يَوْمَ حُنَيْنٍ ( توبه - 35 ) - مكان روى دادن غزوه حنين در سال هشتم هجرى كه به پيروزى مسلمين انجاميد . حوا هُوَ الَّذِي خَلَقَكُمْ مِنْ نَفْسٍ واحِدَةٍ وَ جَعَلَ مِنْها زَوْجَها ( اعراف - 189 )